Að fara í kalt bað eða kalda sturtu getur haft jákvæð áhrif á heilsu þína

Þegar þú hefur lokið við erfiða æfingu og æfingafatnaðurinn er gegnvotur af svita er ekkert eðlilegra en að hoppa í heita og góða sturtu. Heita vatnið eykur blóðflæðið og hjálpar þér að slaka á og róa þreytta vöðva líkamans. Það getur hins vegar verið álíka góð ástæða fyrir því að taka einnig kaldar sturtur eða kalt bað.

Af hverju að taka kaldar sturtur eða fara í kalt bað?

Öll þekkjum við það ferli sem á sér stað þegar meiðsli eru annars vegar en þá er brugðið á það ráð að setja kælingu strax til þess að draga úr bólgu. Þegar um kaldar sturtur og köld böð er að ræða er í raun um svipað ferli að ræða, þvert yfir allan líkamann. Þegar þú sest ofan í kalt bað eða stígur inn í kalda sturtu hægir það á hjartslættinum, dregur úr bólgumyndun og hjálpar vöðvum líkamans að jafna sig fyrr eftir langa og stranga æfingu.

Í rannsókn einni voru framkvæmdar 17 tilraunir á yfir 360 manns þar sem þátttakendur annars vegar hvíldu sig eftir æfingar eða fóru í kalt bað beint eftir átökin. Æfingarnar fólu í sér lyftingar, hjólreiðar og hlaup. Rannsóknin leiddi í ljós að á 1-4 dögum eftir æfingarnar voru þeir sem fóru í kalt bað mun fljótari að jafna sig samanborið við þá sem einungis hvíldu sig. Í rannsókninni var kalda vatnið um 10-15°C og lágu þátttakendur allra jafna í vatninu í 24 mínútur. Sumir þátttakendanna fóru í gegnum svokallað „contrast immersion“ sem fól í sér að skiptast á að fara í kalt og heitt vatn. Ekki var hægt að sýna fram á hins vegar að þeir þátttakendur sem skiptust á að fara í heit og kalt bað væru fljótari að jafna sig en aftur á móti telja margir sérfræðingar að slíkt geti hjálpað til við að auka súrefni og næringarefni til líffæra líkamans og hvetji jafnframt til losunar á óæskilegum efnum úr líkamanum.

Aðrar rannsóknir á þessu tiltekna málefni hafa sýnt að kalt vatn geti aukið þol líkamans gegn streitu og jafnvel sjúkdómum. Sem dæmi má nefna rannsókn sem náði til 10 þátttakenda sem allir stunduðu sund í köldu vatni og sýndi fram á að viðvera þeirra í kalda vatninu jók framleiðslu glútaþíons, sem er eitt allra öflugasta andoxunarefni líkamans og ver frumur hans gegn sindurefnum. Þessi sama rannsókn leiddi einnig í ljós að kalt vatn getur dregið úr líkum á hjartasjúkdómum, offitu, sykursýki og vandamálum tengdum lifrinni og nýrunum.

Heilt yfir benda flestar rannsóknir til þess að köld böð eða kaldar sturtur hafi einhverskonar heilsufarslega ábata og ekki sé vitað um alvarlegar hliðarverkanir af þessari vinsælu iðju. Að því sögðu skal ávallt hafa skynsemina að leiðarljósi. Það gefur auga leið að þegar þú leggst í kalt bað fær líkami þinn ákveðið áfall, ef svo má að orði komast og það getur tekið hann tíma að venjast slíkri iðju. Því skal gæta þess að hafa vatnið ekki of kalt til þess að byrja með og vera stutt í einu þannig að líkaminn venjist hægt og rólega hitastigi vatnsins.

Þessi grein byggir á annarri grein sem birtist á vef Dr. Mercola

7 góðar ástæður fyrir því að hreyfa sig reglulega

Langar þig að líða betur, hafa meiri orku, forðast veikindi og jafnvel lifa lengur? – Skelltu þér þá á æfingu!

Heilsufarslegir ávinningar þess að stunda einhverskonar hreyfingu eða líkamsrækt eru fjölmargir. Allir njóta góðs af því að hreyfa sig, þvert á kyn, aldur og hreyfigetu. Sum okkar þurfa hins vegar smá hvatningu til þess að komast af stað og halda okkar striki. Þess vegna getur verið ágætt að lesa sér til um jákvæðar afleiðingar hreyfingar og hvaða áhrif hún hefur á líkama okkar.

Hér að neðan eru sjö góðar ástæður fyrir því að hreyfa sig reglulega. Þessi listi er auðvitað ekki tæmandi en vonandi veitir hann þér innblástur og hvetur þig áfram í átt að heilbrigði og vellíðan.

1. Hreyfing kemur stjórn á þyngdina

Hverskyns líkamsrækt getur bæði hjálpað þér að losna við aukakílóin sem og viðhaldið heilbrigðri þyngd. Þegar þú hreyfir þig brennir þú kaloríum og þeim mun meiri hreyfing þeim mun fleiri kaloríur. Það getur því verið gott að fara reglulega í ræktina en ef þú átt erfitt með að finna tímann til þess getur þú svo sannarlega hreyft þig með öðrum leiðum. Til dæmis hjólað í vinnuna, farið í göngutúr í hádeginu, tekið stigann í stað lyftunnar o.s.fr. Í raun snýst þetta um að reyna eftir fremsta megni að hreyfa þig jafnt og þétt yfir daginn, stunda einhverskonar líkamsrækt og byggja þannig upp þol og styrk sem byggir upp vöðvamassa, brennir fitu og viðheldur eðlilegri þyngdarstjórnun

2. Hreyfing getur komið í veg fyrir sjúkdóma og önnur lífsstílstengd vandamál.

Hefur þú áhyggjur af hjartasjúkdómum eða of háum blóðþrýsting? Það skiptir í raun engu máli hver þyngdin þín er, svo lengi sem þú hreyfir þig dregur þú úr hættulegri fitu í blóðinu (triglycerides) en framleiðir jafnframt meira af „góðu“ kólesteróli. Með þessum hætti tryggir þú að blóðið ferðist eðlilega um líkamann sem dregur úr líkum á hjartasjúkdómum, háum blóðþrýstingi og tengdum heilsukvillum. Í raun getur hreyfing komið í veg fyrir fjölda sjúkdóma og annarra heilsufarslegra vandamála og má þar sem dæmi nefna sykursýki 2, þynglyndi, krabbamein og liðagigt.

3. Hreyfing hefur áhrif á andlega líðan okkar

Þarftu á andlegri upplyftingu að halda eða viltu losna við streitu eftir erfiðan vinnudag? Nokkur hress átök í ræktinni eða 30 mínútna göngutúr getur svo sannarlega hjálpað. Þegar þú hreyfir þig kviknar á ákveðnum stöðvum í heilanum sem framkalla gleði, vellíðan og líkamlega slökun. Þá getur hreyfing auk þess veitt okkur aukið sjálfstraust og styrkt sjálfsmynd okkar þar sem við verðum í flestum tilvikum ánægðari með líkama okkar þegar við hreyfum okkur reglulega.

4. Hreyfing veitir þér aukna orku

Ef þú upplifir mikla þreytu eftir stutta búðarferð eða einföld húsverk er líklegt að þolið þitt sé í algjöru lágmarki. Aukin hreyfing í formi æfinga og líkamsræktar getur hjálpað þér að byggja upp vöðvamassa, styrk og þol. Hreyfing kemur súrefni og næringu til vöðva og vefja líkamans og styrkir hjarta- og æðakerfið. Þegar lungun, hjartað og líkaminn í heild sinni eflist veitir það þér aukna orku sem nýtist þér í gegnum daginn.

5. Hreyfing bætir svefninn

Hreyfing getur hjálpað þér að sofna fyrr á kvöldin og leitt til fastari svefns yfir nóttina. Gættu þess þó að taka ekki langa og stranga æfingu rétt fyrir háttatímann þar sem það getur haldið þér vakandi fram eftir nóttu.

6. Hreyfing getur kveikt neistann í svefnherberginu

Finnur þú fyrir þreytu í lok dags sem kemur í veg fyrir líkamlega nánd með maka þínum? Regluleg hreyfing gefur þér aukna orku og aukið sjálfstraust sem getur hjálpað þér að kveikja aftur neistann í svefnherberginu. Hreyfing getur aukið kynhvöt og kynlöngun hjá bæði konum og körlum og þá getur regluleg hreyfing komið í veg fyrir að karlpeningurinn upplifi hin klassísku vandamál sem standa litlu bláu „töfra“ pillunum fyrir þrifum.

7. Hreyfing getur verið skemmtileg og aukið félagsleg tengsl milli fólks

Að hreyfa sig getur verið skemmtilegt og veitt okkur tækifæri til þess að vinda ofan af streitu og þreytu í líkamanum. Það getur verið göngutúr eða skokk undir berum himni, fótbolti með vinunum eða sundferð með makanum. Hreyfing veitir líkama þínum aukið heilbrigði en auk þess getur hreyfing styrkt tengsl þín við vini, fjölskyldu og maka.

Þegar öllu er á botninn hvolft

Hreyfing, í hverskyns formi, er frábær leið til þess að auka vellíðan og lífsgæði. Reyndu eftir fremsta megni að hreyfa þig reglulega og hafðu hreyfinguna sem fjölbreyttasta. Gættu þess að stunda þol- og þrekæfingar, æfðu með eigin líkamsþyngd, notaðu lóð og þyngdir í milli og þar fram eftir götunum. Farðu í sund, göngutúr, ræktina, fótbolta, út að hjóla eða hvaðeina sem hentar þér og þínum markmiðum.

Þessi grein byggir á annarri grein sem birtist á vefsíðu Mayo Clinic.