Flestir tengja slæma líkamsstöðu við verki í hálsi, herðum eða baki. Færri vita þó að líkamsstaðan getur einnig haft áhrif á öndunina. Á síðustu árum hafa nokkrar rannsóknir skoðað hvernig staða hryggjarins, brjóstkassans og höfuðs getur haft áhrif á öndun. Niðurstöðurnar benda til þess að ákveðnar líkamsstöður geti dregið úr hreyfanleika brjóstkassans, breytt öndun og minnkað skilvirkni hennar og dýpt.
Það þýðir ekki að allir sem sitja hoknir muni eiga erfitt með að anda. Hins vegar geta langvarandi breytingar á líkamsstöðu stuðlað að því að öndunin verði grynnri og ekki eins áhrifarík hjá sumum einstaklingum.
Hvernig öndum við?
Öndun er flókið samspil margra líffærakerfa. Þindin er mikilvægasti öndunarvöðvi líkamans og sér um stærstan hluta innöndunar þegar við öndum eðlilega í hvíld. Til þess að þindin geti starfað sem best þurfa rifbein, brjóstkassi, hryggur og kviðveggur að geta hreyfst eðlilega.
Við hverja innöndun sígur þindin niður á við á meðan rifbeinin lyftast og brjóstholið stækkar. Þessi samhæfða hreyfing gerir lungunum kleift að fyllast af lofti með sem minnstri orkunotkun.
Hvað gerist þegar líkamsstaðan breytist?
Þegar höfuðið færist langt fram fyrir axlirnar eða ef efri hluti baksins verður mjög kúptur breytist staða brjóstkassans. Þá minnkar oft hreyfigeta rifbeinanna og þindin getur átt erfiðara með að vinna á sem skilvirkastan hátt.
Rannsóknir hafa sýnt að einstaklingar með framhallandi höfuðstöðu geta haft minni hreyfanleika í brjóstkassa, skerta virkni þindarinnar og aukna spennu í háls og herðum sem hefur áhrif á smærri vöðva sem eiga að aðstoða við öndun.
Í stað þess að þindin sjái um stærstan hluta öndunarinnar geta háls- og axlarvöðvar þurft að taka meiri þátt. Þetta getur aukið álag á vöðva sem eiga fyrst og fremst að sinna stöðugleika og hreyfingu en ekki stöðugri vinnu við öndun.
Hvað segja rannsóknir?
Sumar rannsóknir hafa sýnt að framhallandi höfuðstaða tengist marktækt minni öndunargetu og minni hreyfanleika brjóstkassans. Áhrifin eru yfirleitt mest hjá einstaklingum sem hafa verið með slíka líkamsstöðu í langan tíma.
Rannsóknir benda einnig til þess að bætt líkamsstaða og aukinn hreyfanleiki brjósthryggjar geti stuðlað að bættri öndun hjá ákveðnum hópi einstaklinga. Hins vegar eru áhrifin mismikil milli einstaklinga og öndunarvandamál geta auðvitað átt sér margar aðrar orsakir.
Rannsóknir hér á Kírópraktorstöðinni
Við mat á Kírópraktorstöðinni er skoðað hvernig líkaminn starfar sem heild. Við leggum mikið upp úr því að kynnast hverjum og einum einstaklingi mjög vel og greina einkenni, ef einhver eru til staðar, líkamsstöðu og líkamsbeitingu, framkvæma mælingar og ítarlega alhliða skoðun á heilsufari viðkomandi.
Við skoðun getur kírópraktor meðal annars metið:
- líkamsstöðu í standandi og sitjandi stöðu,
- bólgu- og taugaspennu í líkama
- hreyfigetu háls-, brjóst- og lendarhryggjar,
- hreyfanleika rifbeina,
- starfsemi axla og herðablaða,
- virkni öndunar við hvíld,
- púlsgreiningu
- almenna stöðu hryggsúlunnar.
Þegar ástæða er til geta einnig verið framkvæmdar frekari mælingar á starfsemi stoðkerfis og taugakerfis sem hluti af heildstæðu mati.
Kírópraktísk meðferð til þess að bæta líkamsstöðu og þar með öndun
Með kírópraktískri meðferð er unnið að því að leiðrétta stöðu hryggsúlunnar, auka liðleika og hreyfifærni líkamans, sem aftur hefur áhrif á þá starfsemi sem hefur með öndun að gera. Þegar meðferð er svo sameinuð æfingum, teygjum og góðri líkamsbeitingu, er hægt að bæta líkamsstöðuna og þannig hafa áhrif á öndun og getu líkamans til þess að ná djúpri öndun og slökun.
Hvenær ætti að leita til læknis?
Það eru viss einkenni sem ætti þó aldrei að bíða með að láta skoða og gætu tengst alvarlegri heilsufarslegum kvillum. Dæmi um slíkt eru til dæmis skyndileg mæði, brjóstverkur, öndunarerfiðleikar í hvíld, blámi á vörum eða fingrum og/eða öndunarerfiðleikar sem versna hratt. Verðir þú vör eða var við þessi einkenni ættir þú að leita tafarlaust til læknis.
Þessi grein byggir á áður útgefnu efni:
Kolar, P., Sulc, J., Kyncl, M., Sanda, J., Cakrt, O., Andel, R., Kumagai, K., & Kobesova, A. (2021). Effect of Forward Head Posture on Pulmonary Function: A Systematic Review.
Kapreli, E., Vourazanis, E., Billis, E., Oldham, J., Strimpakos, N., & Stathi, T. (2009). Respiratory dysfunction in chronic neck pain patients: A pilot study. Cephalalgia, 29(7), 701–710.
Bordoni, B., & Morabito, B. (2018). The diaphragm, posture and movement. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 11, 99–105.
Lee, J.-H., Cynn, H.-S., Yoon, T.-L., Ko, C.-H., Choi, W.-J., & Choi, S.-A. (2015). The effect of thoracic spine mobilization and extension exercise on thoracic alignment and pulmonary function.
Bordoni, B., & Morabito, B. (2018). The diaphragm, posture and movement. Journal of Multidisciplinary Healthcare.
Kolar, P. (2009). Facilitation of Agonist–Antagonist Co-activation by Reflex Stimulation Methods. Journal of Bodywork and Movement Therapies. (Lýsir vel tengslum líkamsstöðu, þindar og stöðugleika.)
